SAGEN EN LEGENDEN ORDE VAN HINGENE
© Orde van Hingene 2014 - DISCLAIMER

Genoveva en haar kinderen

In   de   bossen   van   Hingene   ging   Genoveva   altijd   jagen   met   wel   twintig   struise   jagers.   Soms   stond   men   opeens   voor   een   grote   plas   water. Genoveva   riep   dan   de   reuzen,   die   de   bomen   uittrokken   en   over   het   water   legden. Als   ze   een   reebok   hadden   gevangen,   dan   brachten   ze die naar het kasteel, waar de kinderen werden gevoed met de melk van de reebokken. (bron: VVB)

De Duivel en zijn oven

Op   een   boerderij   in   Hingene   had   men   een   oude   oven   op   het   erf.   Toen   op   een   dag   een   ruige   kerel   voorbij   die   oven   liep,   werd   hij vastgegrepen en in de oven gegooid. Daarna is hetzelfde nog met een aantal andere mensen gebeurd. Het was het werk van de duivel. (bron: VVB)

Kludde

Een   slechte   mens   had   kludde   moeten   dragen.   Kludde   was   de   duivel   die   in   de   gedaante   van   een   zwaar   beest   verscheen.   De   man   kon   niet meer voort tot kludde van zijn rug viel. Een   jongen   die   Kludde   vaak   moest   dragen,   ging   op   een   dag   biechten   en   vertelde   zijn   wedervaren   aan   de   pastoor.   "Als   ik   hem   vanavond weer   moet   dragen,   snijd   ik   hem   de   hals   door",   zei   de   jongen.   De   pastoor   vroeg   om   het   mes   van   de   jongen   te   zien   en   zegende   het. Vervolgens   zei   de   geestelijke:   "Als   je   nu   snijdt,   zal   het   de   hals   van   Kludde   zijn,   die   je   doorsnijdt. Anders   zou   het   de   jouwe   zijn   geweest". Daarna heeft de jongen Kludde niet meer moeten dragen. Een   man   die   op   een   avond   wakker   in   zijn   bed   lag,   werd   bij   de   keel   gegrepen   en   kon   niet   bewegen.   Hoewel   er   niemand   te   zien   was, voelde   de   man   goed   dat   hij   door   iets   of   iemand   werd   vastgegrepen.   Dat   moest   de   mare   zijn   geweest.   Sommigen   beweerden   dat   de   mare in wezen een stilstand van het bloed was. Een   man   die   op   zondagavond   terugkwam   van   de   kermis   van   Eikevliet,   werd   door   een   grote   zwarte   hond   besprongen.   Dat   was   kludde   die zich de hele nacht liet dragen. De man raakte pas thuis toen het ochtend werd. Een   man   die   terugkwam   van   de   kermis   van   Bornem,   werd   onderweg   door   kludde   besprongen.   Hij   moest   kludde   dragen   tot   hij   thuis   was. Na   die   dag   zat   kludde   iedere   avond   onder   het   zolderraam   van   het   huis   van   die   man.   Hij   bleef   daar   zitten   tot   iedereen   was   gaan   slapen. Op   een   dag   wilde   de   man   tien   kasseistenen   uit   het   zolderraam   naar   beneden   gooien   om   kludde   uit   te   schakelen. Toen   hij   de   eerste   steen wilde   gooien,   stond   kludde   echter   plots   achter   hem   en   tikte   hem   op   de   schouder.   De   man   liep   doodsbang   naar   beneden   en   heeft   kludde daarna nooit meer gezien. (bron: VVB)

Schavakken vangen

Een   schavak,   zo   werd   ons   verteld,   is   een   soort   kip   met   drie   poten.   Het   is   zo   razendsnel   dat   je   ze   maar   moeilijk   kan   zien, laat   staan   ze   te   vangen.   Echter   is   er   wel   één   bepaald   gunstig   seizoen   geschikt   om   de   schavak   te   verschalken.   Als   het winter   is,   ijzig   koud,   donker   en   er   moet   sneeuw   liggen,   dan   is   de   jacht   op   de   schavak   geopend.   Je   moet   dan   een   vuurtje   branden   en   in een   hinderlaag   liggen   met   een   lange   stok   (minimum   3   meter)   in   de   aanslag.   Het   roerloos   stil   blijven   liggen   is   niet   veel   jagers   gegeven   in zo’n   bittere   ijzige   koude.   Velen   hebben   het   al   geprobeerd,   maar   moeten   het   na   enkele   uren   alweer   opgeven.   Maar   één   enkele   volhouder is   het   toch   gelukt.   De   man   lag   vier   uren   stokstijf   in   de   sneeuw   en   daar   kwam   de   schavak   eindelijk   tevoorschijn.   Hij   kwam   zich   tegoed   doen aan   de   warmte   van   het   vuurtje,   vandaar   het   houtvuur.   Met   één   enkele   slag   met   de   lange   stok   sloeg   de   man   de   kip   op   drie   poten   in   de   nek. De   schavak   was   op   slag   dood.   Het   is   was   de   enige   keer   dat   de   schavak   gezien   werd   en   gevangen   werd.   De   schavak   heeft   het   uiterlijk van   een   kleine   dodo,   maar   dan   met   drie   poten,   wat   ze   supersnel   maakt.   Hij   heeft   bruin-rode   veren   die   in   de   winter   wit   worden.   Zijn   vlees smaakt   naar   fazant,   als   we   de   man   mogen   geloven   die   hem   gevangen   had.   Sindsdien   is   de   schavak   niet   meer   gevangen,   noch   gezien. Wel   hoort   men,   als   men   goed   luistert,   zijn   lokroep   in   de   bossen   van   Hingene   en   Wintam.   Enkele   jaren   geleden   hebben   nog   enkele dorpelingen   uit   Hingene,   na   het   horen   van   dit   verhaal   in   café   “De   Oude   Post”,   een   poging   gewaagd   om   een   schavak   te   vangen,   maar   ze kwamen   al   snel   van   een   kale   en   koude   reis   terug. Al   een   geluk   was   hun   stamcafé   die   nacht   nog   open   en   kregen   ze   een   warme   drank   met een stevige borrel. Schavakken vangen is niet voor iedereen weggelegd.

Spoken in de herberg

In   Nattenhaasdonk   was   een   herberg   waar   met   God   werd   gespot.   Toen   de   klanten   van   de   herberg   allemaal   dronken   waren,   wilden   ze   de lakens   en   dekens   van   het   bed   halen   om   pastoortje   te   spelen   en   de   communie   uit   te   delen.   Na   afloop   van   die   vertoning   lieten   ze   de   lakens op   de   grond   liggen.   Toen   de   herbergier   de   volgende   ochtend   opstond,   trof   hij   de   lakens   en   dekens   mooi   opgevouwen   dansend   en springend aan in huis. De dekens liepen de trap op en weer af. Korte tijd later zijn veel van die godslasteraars gestorven. (bron: VVB)

Spoken in huis

Een   meisje   werkte   als   meid   bij   een   familie   in   Klein-Mechelen.   Toen   de   meid   de   eerste   nacht   in   haar   bed   stapte,   zag   ze   vier   ratten opspringen.   Het   meisje   wilde   terug   uit   het   bed   springen,   maar   ze   geraakte   er   niet   meer   uit.   Ze   kon   zelfs   haar   arm   niet   naar   achteren bewegen   om   het   licht   aan   te   steken. Toen   het   meisje   begon   te   bidden,   kwam   er   een   einde   aan   de   spokerij.   In   dat   huis   maakte   de   zus   van het meisje precies hetzelfde mee. (bron: VVB)

Spoken van het kerkhof

Een   beenhouwer   ging   's   morgens   vroeg   bij   een   boer   een   varken   in   zout   leggen.   Tegenover   de   kerk   zag   de   man   een   vreemd   licht   dat   op en   neer   bewoog   en   hem   volgde.   Het   lichtje   sneed   de   bocht   in   de   weg   af   en   was   heel   snel   bij   de   beenhouwer.   Toen   de   beenhouwer aankwam   bij   de   boer,   zag   hij   het   licht   niet   meer.   Zodra   de   beenhouwer   bij   de   boer   vertrok,   werd   hij   opnieuw   door   het   lichtje   gevolgd.   Toen de   beenhouwer   bij   het   kerkhof   kwam,   was   hij   opeens   heel   bang.   Het   lichtje   ging   op   de   muur   van   het   kerkhof   van   Wintam   zitten.   De beenhouwer was zo bang dat hij in een gracht viel. Dagenlang is de beenhouwer ziek geweest van angst. (bron: VVB)

Het spook aan de Schelde

Twee   vrienden   die   's   nachts   tussen   de   Rupel   en   de   Schelde   gingen   vissen,   zagen   een   donkere   gedaante   over   de   dijk   lopen   in   hun richting.   Eén   van   de   jongens   riep   naar   de   verschijning:   "Jij   hebt   vroeger   zeker   iets   gedaan   dat   niet   juist   is!",   waarop   het   spook antwoordde:   "Daar   is   niets   van   waar,   dat   zal   jij   wel   geweest   zijn!"   Toen   herinnerde   de   jongen   zich   dat   hij   een   tijdje   geleden   een   lijk   met gouden   laarzen   op   het   water   had   zien   drijven.   De   jongen   was   naar   het   lijk   gezwommen   en   had   de   gouden   laarzen   uitgetrokken.   De   geest van   die   dode   kwam   nu   terug   om   zijn   laarzen   te   halen.   Op   de   plaats   waar   dat   alles   was   gebeurd,   sprong   de   geest   in   het   riet   en   men   zag hem niet meer. (bron: VVB)

De Mare

Op   de   Vliet   lag   een   schip   voor   anker.   Toen   de   schipper   's   avonds   naar   zijn   schip   liep   en   in   zijn   bed   kroop,   hoorde   hij   geklop   op   de   luiken. Hij   ging   naar   boven,   maar   zag   niets.   Toen   hij   weer   in   zijn   bed   lag,   begon   het   geklop   opnieuw.   Ook   deze   keer   was   er   echter   niets   te   zien. De   man   ging   weer   naar   zijn   bed   en   kreeg   het   benauwd.   Hij   probeerde   te   roepen,   maar   dat   lukte   niet.   De   mare   was   langs   de   luiken   naar binnen gekomen en had haar slachtoffer besprongen. Een   man   die   op   een   avond   wakker   in   zijn   bed   lag,   werd   bij   de   keel   gegrepen   en   kon   niet   bewegen.   Hoewel   er   niemand   te   zien   was, voelde   de   man   goed   dat   hij   door   iets   of   iemand   werd   vastgegrepen.   Dat   moest   de   mare   zijn   geweest.   Sommigen   beweerden   dat   de   mare in wezen een stilstand van het bloed was. Een   man   die   veel   last   had   van   de   mare,   kreeg   van   iemand   de   raad   om   zijn   armen   te   kruisen.   Toen   de   man   dat   een   keer   deed,   kon   de mare niet meer bij hem. Tijdens   de   eerste   wereldoorlog   hoorde   een   soldaat   een   gefluit   dat   van   boven   kwam.   De   man   stond   op   en   liep   een   straat   in,   maar   hij   werd door   de   mare   gevolgd.   Hij   hoorde   overal   geritsel   onder   de   deuren   en   achter   de   luiken.   Het   geruis   werd   luider   en   luider.   Toen   de   man   's avonds   zijn   verhaal   deed   aan   de   aalmoezenier,   kreeg   hij   de   raad   om   goed   op   te   letten   en   niet   te   veel   alleen   rond   te   lopen.   De   soldaat kreeg   ook   een   medaille   die   hij   aan   de   achterzijde   van   zijn   bed   bond.   De   volgende   nacht   was   de   mare   er   weer.   De   soldaat   werd   wakker van   het   lawaai   dat   om   middernacht   weerklonk.   De   man   schrok   zo   erg   dat   hij   zijn   armen   naar   boven   sloeg.   Daarna   zag   hij   dat   hij   de medaille van de aalmoezenier in zijn handen had. De mare was daarvan weggelopen. (bron: VVB)

De Zwarte Madam

Op   een   avond   kwamen   werklieden   van   hun   werk   uit   Willebroek   terug   naar   Hingene.   Het   was   die   dag   juist   betaaldag,   dus   ze   hadden   een flinke   duid   bij.   Onderweg   op   een   éénzame   plaats,   kwam   plots   een   zwart   gedaante   tevoorschijn.   Het   was   net   alsof   ze   uit   de   grond   kwam gerezen.   Het   was   de   gekende   en   gevreesde   Zwarte   Madam.   Vol   schrik   liepen   de   werklieden   naar   huis,   maar   de   Zwarte   Madam   bleef   hen volgen. Eenmaal thuisgekomen stelden ze vast dat hun loon verdwenen was. Noot:   Het   volgende   kan   te   verklaren   zijn:   De   werklieden   gingen   niet   recht   naar   huis,   maar   gingen   nog   een   pintje   drinken   in   de   dorpscafé's. Goed   beschonken   waggelden   ze   naar   huis,   zagen   misschien   inderdaad   een   zwarte   gedaante   (van   een   andere   dorpsbewoner)   of ingebeeld   en   schrokken   daarvan.   Eenmaal   thuis   stelden   ze   vast   dat   ze   hun   loon   hadden   opgedronken   en   hoe   moesten   ze   dat   uitleggen aan moeder de vrouw. Gewoon zeggen: Ik ben bestolen door de Zwarte Madam!... zou dat vandaag ook nog pakken??? (bron: Vereniging voor Heemkunde in Klein-Brabant vzw - Auteur: Jan Wauters / Jaarboek 39 - 2004 Klein-Brabants Sagenboek)

Vuurbol of Sint-Elmusvuur

Als   Ed.   Muyshondt   nog   jong   was   dan   zag   hij   boven   de   Wiel   een   grote   vuurbol.   Na   een   half   uur   spatte   die   bol   gewoon   uiteen   en   was verdwenen. Op   een   zondagavond   was   Julia   De   Baerdemaecker   met   haar   man   eens   gaan   wandelen   naar   de   Notelaer.   Er   was   geen   donder   of geronkel te horen, maar plots rolde op den dijk een grote vuurbol voorbij en was daarna direct verdwenen. (bron: Vereniging voor Heemkunde in Klein-Brabant vzw - Auteur: Jan Wauters / Jaarboek 39 - 2004 Klein-Brabants Sagenboek)

Spookhuizen

Op   de   hoeve   van   Feremans   in   Eikevliet   spookte   het   iedere   nacht   om   klokslag   12u.   De   koeien   in   de   stal   werden   onrustig,   terwijl   de kettingen en staldeuren begonnen te rammelen. Elke keer als men ging kijken, liep er een zwarte kat weg en was het spoken gedaan. Bij   de   Rigjes   heeft   het   vroeger   ook   gespookt.   Hij   werd   de   lucht   ingeheven,   de   meubels   vlogen   rond,   de   deuren   sloegen   kapot   en   er raasde een stormwind rondom het huis. (bron: Vereniging voor Heemkunde in Klein-Brabant vzw - Auteur: Jan Wauters / Jaarboek 39 - 2004 Klein-Brabants Sagenboek)

De Legende van de verzonken hoeve

Na   de   dood   van   Karel   De   Grote   (814)   viel   zijn   groot   rijk   uit   elkaar   en   werd   verdeeld   onder   zijn   nazaten,   “de   vadsige   koningen”.   Deze koningen   trokken   zich   weinig   aan   van   het   volk   te   besturen,   maar   hielden   zich   vooral   bezig   met   elkaar   te   verrijken   en   te   amuseren   met ridderspelletjes. Andere   volkeren   hadden   dit   gauw   ingezien   en   profiteerden   van   deze   gelegenheid   om   onze   rijke   contreien   binnen   te   vallen   en   zich   rijk   te plunderen. Zo   kwamen   ook   de   Noormannen   (Vikings)   uit   het   hoge   noorden   in   hun   kleine   maar   zeer   wendbare   snekken   overgevaren   over   de   zee   en trokken   verder   het   binnenland   in   langs   de   rivieren.   Deze   heidenen   waren   felle   strijders   en   waren   meesters   in   de   tactiek   van   korte overrompelingsaanvallen   met   onmiddellijk   daarna   de   terugtocht,   waardoor   het   bijna   onmogelijk   was   om   met   hen   een   echte   slag   te leveren. Aanvankelijk   kwamen   ze   alleen   om   te   roven   en   te   plunderen.   Ze   verwoesten   steden,   dorpen   en   nederzettingen.   De   kronieken   uit die   tijd   staan   vol   afschuwelijke   verhalen   over   hun   gruweldaden.   Langzaam   maar   zeker   namen   echter   hun   invallen   af   in   omvang   en   in hevigheid.   Sommige   families   onder   hen   zochten   echter   een   goede   verblijfplaats   en   vestigden   er   zich.   Zo   had   Heer   Walder   zijn   oog   laten vallen   op   de   prachtige   streek   en   de   sappige   weilanden   van   Havesdonck,   een   gebied   geleden   aan   de   monding   van   twee   rivieren   Schelde en Rupel. Hij zocht er een gunstige plek uit en bouwde er een stevige en machtige hoeve: de Froh-hoeve! Heer   Walder   had   ook   een   flinke   blonde   dochter   die   Frigga   heette.   Walder   vond   de   geschikte   trouwpartner   voor   zijn   dochter   in   Uller,   de zoon   van   Heer   Lodewijk   van   het   Hof   van   Hinken.   Deze   prachtige   en   versterkte   houten   hoeve   was   gelegen   in   het   hoger   gelegen   Hinken (later   Hingene)   en   was   opgetrokken   in   een   prachtige   vijver   omringd   door   prachtige   bossen   en   weilanden   die   tot   aan   de   boorden   van   de Schelde   strekten.   Maar…   de   lieve   Frigga   had   haar   bevillge   oogjes   laten   vallen   op   Franciscus,   de   zoon   van   Johannes   Croes,   de   boer   van het   Nethof,   vlak   naar   de   kerk   van   Havesdonck.   Deze   boerenfamilie   was   uitgesproken   christelijk   en   vader   Walder   zou   nooit   instemmen   in ene   huwelijk   van   zijn   dochter   Frigga   met   het   volk   van   Jezus.   Uller   was   vol   liefde   voor   Frigga,   maar   zag   wel   in   dat   hij   geen   kans   maakte   en uit   liefde   voor   haar   liet   hij   Frigga   vrij   om   met   Franciscus,   in   het   geheim,   af   te   spreken.   Zij   zou   zich   zelfs   in   het   geheim   laten   dorpen   door   de pastoor   van   Havesdonck.   De   dag   van   de   doop   was   reeds   vastgelegd   op   de   avond   voor   Pasen.   Maar   op   deze   avond   werd   Havesdonck getroffen   door   een   vreselijke   overstroming   ten   gevolge   van   een   springvloed.   De   dijken   van   Rupel   en   Schelde   braken   door   en   Havesdonck zou   volledig   onderlopen.   In   de   Froh-hoeve   zat   de   ganse   familie   bij   elkaar   in   de   woonkamer   en   ze   aanbaden   hun   goden   Njord   en   Odin   om bescherming   tegen   de   macht   van   het   water   en   de   wind.   Iedereen   was   er,   behalve   Frigga.   Ze   zou   de   avond   doorbrengen   in   het   Hof   van Hinken.   Daar   was   ze   zeker   veilig   voor   de   overstroming,   zo   dacht   Walder.   Plots   werd   er   hevig   op   de   buitendeur   gebonsd.   Wie   zou   dat   zijn? Toen   Walder   de   deur   opende,   stond   Uller   voor   hem.   Hij   was   bang   dat   Frigga   iets   zou   overkomen   op   het   Nethof   en   om   zijn   geliefde   Frigga te   redden   van   de   overstroming   kwam   hij   Heer   Walder   een   groot   geheim   verklappen.   Zowel   de   nakende   christelijke   doop   van   Frigga   als het geheim van haar liefde voor Franciscus van het Nethof. In   het   Nethof   was   ondertussen   iedereen   naar   de   kerk   getrokken   om   Frigga   te   laten   dopen;   zij   zou   vanaf   dan   als   Margaretha   door   het leven gaan. Toen   Walder   dit   bericht   hoorde,   ontstak   hij   in   een   hevige   razernij.   Hij   haalde   zijn   paard   van   stal   en   als   een   razende   gek   klampte   hij   zich vast   aan   het   voortgejaagde   paard.   Op   weg   naar   de   kerk   van   Havesdonck,   door   de   storm   en   ontij,   niets   kon   hem   tegenhouden!   Voor   de kerk   aangekomen   riep   hij   luid   op   zijn   dochter:   “Frigga!   Frigga!!”   bulderde   hij.   De   kerkdeur   opende   zich   met   een   piepend   geluid   en   daar stond   hij   oog   in   oog   met   de   pastoor.   De   pastoor   tracht   Walder   tot   bedaren   te   brengen.   Hij   probeerde   Walder   te   vertellen   dat   Frigga   voor het   christelijke   en   ware   geloof   gekozen   had   en   voortaan   de   naam   Margaretha   zou   krijgen.   “Vervloekte   hond!   Gij   hebt   mijn   Frigga   onteert!” riep   hij.   Zijn   blik   was   er   een   van   een   razende   gek   die   niet   voor   rede   vatbaar   was.   Hij   greep   zijn   bij   en   slingerde   deze   naar   het   hoofd   van de   pastoor.   Juist   op   dat   ogenblik   komt   ook   Margaretha   naar   buiten.   De   scherpe   bijl   zoeft   voorbij   de   pastoor   en   het   noodlot   had   een   ander slachtoffer   gekozen.   Met   een   dof   geluid   trof   de   bijl   de   borst   van   Margaretha.   Het   witte   gewaad   van   de   jonge   bekeerlinge   kleurt   rood.   Haar vader   in   de   ogen   kijkend,   streek   ze   neer   op   haar   knieën   en   daarna   viel   ze   op   haar   zij.   Ze   stierf   als   een   martelares   van   haar   prille   geloof. Op   dat   moment   kwam   een   nieuwe   vloed   over   Havesdonck   heen.   Deze   keer   werd   alles   verzwolgen   onder   het   wassende   water   van   de ontketende   rivieren.   Havesdonck   leek   als   van   de   kaart   geveegd   en   was   vergaan   met   man   en   muis.   Een   hele   tijd   later,   toen   het   water   was weggetrokken   en   alleen   hier   en   daar   nog   “wielen”   overbleven,   kwam   Uller   aangereden,   op   zoek   naar   zijn   geliefde.   Toen   hij   niets   vond   dat aan   haar   herinnerde,   zette   hij   zich,   bij   valavond,   neer   aan   de   oevers   van   de   Groene   Wielen   staarde   dromerig   in   het   stille   water   dat   blonk in   het   maanlicht.   Plots   verstarde   hij,   kijkend   in   het   schitterende   water.   In   het   water   schemerden   kleine   lichtjes   als   van   lampjes   voor   het raam   van   een   hoeve.   Bij   nader   toezien   zag   hij   de   vormen   van   het   Nethof   verschijnen   in   het   water.   Er   scheen   een   feest   aan   de   gang   te   zijn en   midden   tussen   de   menigte   zag   hij   zijn   geliefde   Frigga   en   haar   nieuwe   echtgenoot   Franciscus.   Uller   zat   daar   als   versteend.   Hoe   was dat   mogelijk?   Na   enige   rijd   verdween   de   maan   achter   de   voorbijdrijvende   wolk   en   toen   ze   terugkeerde   was   het   visioen   in   de   wiel   echter verdwenen.   Uit   liefde   voor   zijn   gestorven   meisje   liet   Uller,   aan   de   monding   van   Rupel   en   Schelde,   een   fort   bouwen   en   noemt   het   “Sint Margaretha”.   Het   zal   later   nog   een   belangrijke   rol   spelen   in   de   geschiedenis   van   Havesdonck   evenzo   tijdens   de   latere   Boerenkrijg. Regelmatig   kwam   Uller   terug   om   “het   visioen”   nog   eens   terug   te   zien   en   soms   had   hij   geluk   en   zag   hij   in   het   water   naar   zijn   gelukkige Frigga. Als de maan scheen vanuit de hoek waar vroeger de Froh-goeve stond, was het Nethof met zijn feestgedruis zichtbaar in de wiel. (Bron: Fons Desmedt)
Ken je nog sagen, legenden en andere volksverhalen? Deel het met ons, zodat wij dit kunnen delen met onze geïnteresseerden. Stuur jouw verhaal door naar ons gekend e-mailadres.
De Schavak Latijn: Raphus Scandendum Gewicht: 4,36kg (Max) Kleur: Bruin-rood tot wit (winter) Snelheid: 50km/u Fotobewerking: BVE