GEMEENTE HINGENE ORDE VAN HINGENE
© Orde van Hingene 2014 - DISCLAIMER
Hingene   is   een   dorp   en   een   zelfstandige   gemeente   tot   de   fusie   van   1977   in   de   Belgische   provincie   Antwerpen   en   een   deelgemeente   van   Bornem.   De gehuchten Wintam en Eikevliet   vallen onder de deelgemeente Hingene, zo ook het gehucht Nattenhaasdonk  dat in 1825 definitief verdween.

Geschiedenis

Op   het   Steenland   te   Hingene   vond   men   in   1846   een   muntschat   die   onder   keizer   Tiberius   werd   begraven.   Dit   wijst   op   een   Romeinse   of   geromaniseerde bevolking in Klein-Brabant. De   geschiedenis   van   Hingene   is   op   vele   plaatsen   en   tijdstippen   deze   van   het   land   van   Bornem.   Hingene   heeft   zich   echter   steeds   verzet   tegen   de oppermacht   van   de   oude   kastelenij   van   Bornem   en   groeide   stilaan   uit   tot   een   eigen   heerlijkheid   in   1560.   Deze   zelfstandigheid   ging   ten   slotte   verloren bij   de   fusie   der   gemeenten   in   1977   waardoor   Hingene,   met   de   gehuchten   Wintam   en   Eikevliet,   werd   ingedeeld   bij   Groot-Bornem.   De   meeste   'echte' Hingenaren betreuren het jaar van de fusie nog steeds. Sommigen hunkeren weer naar zelfstandigheid en onafhankelijkheid. Oorspronkelijk   behoorde   Hingene   toe   aan   de   kasteelheren   van   Gent,   die   ook   heren   van   Bornem   waren   en   als   zodanig   van   het   Bisdom   Luik   afhingen. Gedurende   korte   tijd   hoorde   Hingene   toe   aan   de   heerlijkheid   Rumst,   waarvan   het   in   1449   gescheiden   werd.   Op   hun   beurt   kwamen   dan   de   huizen   van Vlaanderen   en   Luxemburg   in   het   bezit   van   de   gemeente,   tot   in   1560   de   heerlijkheid   werd   verkocht   aan   Hendrik   graaf   van   Nassau.   Diens   erfgenaam, gekend   als   Willem   de   Zwijger,   prins   van   Oranje,   maakte   al   te   goede   sier   in   Brussel   en   was   verplicht   een   aantal   van   zijn   bezittingen   te   verkopen, waaronder   Hingene.   Zo   kwam   de   gemeente,   voor   41.000   gulden,   in   het   bezit   van   Mechior   Schetz,   een   bankier   en   koopman   uit   Antwerpen   en   zijn   vrouw, Catherine van Ursel. Het leengoed zou nadien nooit meer verkocht worden en zou nu, van generatie op generatie, overgaan door overerving. Het   leengoed   van   de   graven   en   hertogen   van   d'Ursel   strekte   zich   in   onze   streek   uit   over   144   zowel   volle-   als   achterlenen.   Naast   de   heerlijkheden   van Hingene,   Nattenhaasdonk,   Eikevliet   en   Wintam   bezaten   zij   leengoederen   te   Opdorp,   het   Tolhuis   van   Schelle,   Hoboken,   e.a.   De   baljuw   van   Opdorp   werd   te Hingene aangesteld.

Onze geschillen met Bornem

De   rivaliteit   tussen   de   inwoners   van   Hingene   en   die   van   de   naburige   dorpen   was   zeer   hevig   en   kleingeestig   te   noemen.   De   geschillen   van   de   plaatselijke overheden   van   Hingene   en   Bornem   ontaarden   bij   herhaling   in   de   loop   van   de   geschiedenis.   Rechterlijke   geschillen   onder   elkaar   werden   hevig   gevoerd. Het wantrouwen en de verdeeldheid tussen beide partijen waren zeer groot. Windmolen van Bornem stilgelegd Op   15   augustus   1601   ging   Adriaan   van   Baetselaere,   baljuw   van   Hingene,   naar   Bornem.   Daar   beval   hij   om   de   windmolen,   op   bevel   van   de   heer   van Hingene,   stil   te   leggen.   Daarna   ging   hij   naar   de   molen   zelf   om   de   molenaar   te   bevelen   het   malen   te   stoppen.   De   heer   van   Hingene   bezat   het   recht   van de   wind   en   het   stromende   water.   Dit   wou   zeggen   dat   elke   windmolen   die   gebouwd   werd   de   toestemming   tot   malen   van   de   heer   van   Hingene   moest krijgen. Groot proces “de Unie” Bornem   claimde   dat   zij   één   van   de   zeventien   landelijke   besturen   was   van   de   provincie   Vlaanderen   en   bestond   uit   Bornem   (als   hoofdplaats)   Hingene   en Mariekerke.   Bornem   had   van   de   raad   van   Mechelen   het   recht   gekregen   om   gewone   en   buitengewone   belastingen   te   vorderen.   De   lasten   die   Hingene moest   betalen   waren   buiten   proportie   omdat   het   hoger   werd   geklasseerd   dan   Bornem   en   Mariekerke.   Hingene   weigerde   deze   belastingen   te   betalen. Hingene beweerde dat hun heerlijkheid afgescheiden was van Bornem en dat zij dus niets met Bornem gemeen hadden.

Rivaliteit tussen de dorpen

Zoals   in   elke   gemeente   bestonden   of   bestaat   er   een   gezonde   rivaliteit   tussen   de   dorpen   Hingene,   Wintam,   Eikevliet   en   vroeger   ook   Nattenhaasdonk.   Dit had   eerst   zijn   oorsprong   in   het   kerkelijke,   later   in   het   demografische   of   economische   aspect.   Het   plaatselijke   gezag   van   de   gemeente   lag   in   het   dorp Hingene,   waar   de   Hertog   ook   zijn   grootste   eigendommen   bezat,   zoals   het   kasteel   en   het   jachtpaviljoen.   Zoals   in   elke   gemeente   voelden   de   dorpelingen zich   soms   benadeeld   tegenover   het   gezag.   In   volkshuizen   en   herbergen   werd   er   al   vlug   grootspraak   gedaan   zoals:   “’k   zal   den   Duc   eens   loate   zien   wie hoa   veur’em   ij”.   We   mogen   dit   niet   minimaliseren   door   het   louter   af   te   doen   als   toogpraat,   ook   op   straat   voelden   men   zich   benadeeld.   Zo   hadden mensen   uit   Hingene-centrum   gemakkelijk   werk   bij   de   Hertog   (op   de   landerijen   en/of   poldergebieden)   of   bij   de   plaatselijke   brouwer.   In   Wintam   bleef   dit beperkt   tot   de   brouwerij   en   op   het   sas.   In   Eikevliet   was   dit   niet   zo’n   groot   probleem,   daar   zij   terecht   konden   in   de   verschillende   bedrijven   of   in   het naburige   Puurs   (men   moest   dan   wel   rekening   houden   met   het   betalen   van   tol   indien   zij   de   brug   over   gingen).   Eikevliet   was   het   echter   niet   altijd   eens met   de   beslissingen   van   de   gemeenteraad   van   Hingene   en   met   de   familie   d'Ursel.   Het   werd   zelfs   zo   heftig   dat   men   in   1825   een   verzoekschrift   indiende tot   afscheiding   van   de   moedergemeente.   Na   een   tijd   van   heen   en   weer   geslinger   van   woorden   en   daden,   werd   Eikevliet   voor   de   keuze   gesteld.   Konden   ze wel   afscheiden?   Waren   er   wel   voldoende   inkomsten?   Uiteindelijk   was   de   afscheiding   gewoon   een   middel   om   een   steenweg   te   bekomen   naar   het   station van Puurs. Een   dergelijke   rivaliteit   om   zijn   volksidentiteit   meer   te   benadrukken   tegenover   de   omliggende   dorpen   is   soms   zo   vermakelijk   dat   zij   tot   een   karikatuur konden herleid worden. Heden   blijft   de   rivaliteit   beperkt   tot   het   sportieve   gebeuren.   Zo   heb   je   KFC   Volharding   Wintam-Eikevliet   tegenover   KVK   Hingene.   Beide   clubs   kwamen   in het   verleden   al   verschillende   keren   tegenover   elkaar   uit.   Dat   het   er   niet   altijd   vriendschappelijk   aan   toe   ging   moeten   we   niet   vertellen.   Vandaag   de   dag is het meer een “kermis” en is er van ernstige rivaliteit weinig meer te bespeuren. De   inwoners   van   Hingene,   Wintam   en   Eikevliet   mogen   trots   zijn   op   hun   dorp   en   men   moet   eerlijk   kunnen   erkennen   dat   men   meer   met   elkaar   gemeen heeft dan het tegendeel waar is. Dat we het gezamelijke hart van de gemeente Hingene draagt mag geen hinderpaal zijn, maar net een sterkte.

Evolutie van het inwoneraantal

Politieke bestuur

Zoals   elke   gemeente   had   ook   de   gemeente   Hingene   een   eigen   bestuur   en   aan   het   hoofd   van   dit   bestuur   stond,   zoals   vandaag   de   dag   nog   het   geval   is, de burgemeester. Hieronder een overzicht van de burgemeesters vanaf 1800 tot de fusie in 1976. 1800-1804 Jan Fabritus 1804-1812 Charles-Joseph d'Ursel - katholiek 1812-1820 Jan-Ferdinand Van Goethem Dhr.   Van   Goethem   overleed   plots   in   de   nacht   van   2   op   3   maart   1820   toen   hij   een   bres   in   de   Scheldedijk,   ter   hoogte   in   het   Spierbroekpolder, probeerde te dichten. (bron: www.genealogieonline.nl) 1820-1860 Charles-Joseph d'Ursel - katholiek 1860-1878 Léon d'Ursel - katholiek 1878-1903 Joseph d'Ursel - Katholieke Partij 1904-1921 Robert d'Ursel - Katholieke Partij 1921-1926 Juliaan Thielemans - Katholieke Unie 1929-1972 Willem Van Kerckhoven - Katholieke Unie, Katholieke Blok, CVP 1972-1976 Jozef Bogaerts - CVP

Bezienswaardigheden

De   belangrijkste   bezienswaardigheden   zijn   het   pittoreske   kerkje   en   het   Kasteel   d'Ursel ,   sinds   kort   een   nieuwe   culturele   instelling   van   de   provincie Antwerpen.   Dicht   bij   de   Schelde   staat   ook   de   Notelaer ,   het   jachtpaviljoen   van   de   familie   d'Ursel.   Hingene   staat   in   de   lijst   van   de   50   mooiste   dorpen   van Vlaanderen.

Bekende inwoners

Martin Van Den Bossche  (1941), voormalig wielrenner Clement Leemans (1931), voormalig wielrenner Pol le Roy (1905 - 1983), dichter Jan Wauters (1939 - 2010), sportverslaggever Bron: Geschiedenis der gemeente Hingene
Jaar 1806 1816 1830 1846 1856 1866 1876 1880 1890 Inwonersaantal 3318 3333 3546 3494 3869 3856 3903 3845 3739 Jaar 1900 1910 1920 1930 1947 1961 1970 1976 Inwonersaantal 3909 4743 4838 4768 4627 4365 4066 3823
Gemeentezegel (in kleur) van de gemeente Hingene
Wapenschild d’Ursel Het wapen van de familie d'Ursel vertoont een schild met in het schildhoofd drie vogeltjes, heraldische mereltjes (gewijzigd naar Caremans, 1991:106). Het wapenschild is van keel (oude heraldische term voor de kleur rood met een schildhoofd van zilver beladen met drie merletten.